St. Jacobuskerk

HOK locaties - st-jacobus-ext-1.jpg

Adres: Parkstraat 65a

Drie-beukige neogotische kruisbasiliek met forse vierkante toren voorzien van luidklokken. Geen carillon.
bouwjaar: 1875-1878
architect: P.J.H. (Pierre) Cuypers
beheer/gebruik: RK parochie van de H. Jacobus de Meerdere (Bisdom Rotterdam)

Geschiedenis

De Haagse Sint Jacobusparochie is rond 1276 gesticht tijdens het bewind van graaf Floris V. Nadat door toedoen van de graaf de oorspronkelijke houten kapel, hulpkerk van de parochie van Monster, in 1280 werd vervangen door een, eveneens houten kerkje en later, in 1335 door een groot stenen gebouw, allen genoemd naar haar schutspatroon St. Jacobus de Meerdere. Deze kerk, de huidige Grote of Jacobskerk, stond en staat nog steeds, in het centrum van de stad (Rond de Grote Kerk). Graaf Floris had echter voor zijn hof een kapel laten bouwen bij de Ridderzaal die in de volksmond al gauw 'Maria ten Hove' werd genoemd.

Na de reformatie en de beeldenstorm van 1566 en de religievrede van 1578, bleef er in Holland geen enkele kerk voor de katholieken meer over. Omstreeks 1580, toen de overheid de uitoefening van de katholieke eredienst verbood, ging de oude St. Jacob over in handen van de protestanten.

Schuilkerk

Bij het toleranter beleid van de overheid ten aanzien andere religies dan de Hervormde kerk, en dus ook t.o.v. de katholieken, kregen de parochianen van St. Jacob een eigen kerk in de Oude Molstraat. De kerk mocht echte niet als zodanig herkenbaar zijn van buiten. Het werd dus een schuilkerk, gelegen achter een huis, het tegenwoordige Willibrordushuis.
Nadat in 1806 Lodewijk Napoleon als koning van Holland werd ingehuldigd kwam de Hofkapel (Maria ten Hove) op het Binnenhof weer ter beschikking van de katholieke eredienst. Deze hulpkerk voorzag in een grote behoefte want de schuilkerk in de Oude Molstraat was veel te klein voor al de parochianen.

Nieuwbouw Parkstraat

Met de bouw van de huidige St. Jacobuskerk aan de Parkstraat kon, dankzij een vorstelijke gift, begonnen worden in 1875. De aankoop van de grond en de bouwkosten vergden in totaal een bedrag van ongeveer 500.000 gulden. (mede door de kostbare polychromie was de Sint-Jacobus de duurste Nederlandse kerk van de 19e eeuw).
Bijzonder is dat de architect de steunberen aan de binnenkant van de muren plaatste om de beschikbare ruimte (het bouwperceel was niet al te groot) optimaal te kunnen benutten.
Omdat het hier om de hoofdkerk van katholiek Den Haag ging, die een waardige opvolgster zou moeten zijn van de middeleeuwse St. Jacobskerk werd bouwmeester P. (Pierre) J.H. Cuypers (1827-1921) aangezocht de nieuwe kerk bouwen.

Op 1 september 1878 was de bouw gereed en vond nog op de 25ste, de plechtige inwijding plaats door de bisschop van Haarlem, mgr. P.M. Snickers.
De kerk is een echt 'gesamtkunstwerk' uit het atelier van architect Cuypers, waarbij de neogotische aankleding (metselwerk, polychromie, tegelvloeren, gebrandschilderde ramen,) en inrichting (altaren, kruiswegstaties, communiebanken, preekstoel, enzovoort) een eenheid vormen. Het is het enige bouwwerk van hem in Den Haag, maar tevens een van de mooiste scheppingen van deze stijl in ons land, waarom de kerk dan ook vanaf 1975 op de rijksmonumentenlijst staat. Het interieur van de St. Jacobus geeft een zeldzaam volledig beeld van de kerk zoals de katholieken in Nederland dat in de tweede helft van de 19de eeuw als ideaal beschouwden.
Het kerkgebouw is op de rijksmonumentenlijst geplaatst vanwege haar architectuur-historische betekenis. Het is het enige werk van Pierre Cuypers in Den Haag.

Dekenale kerk

De St. Jacobus aan de Parkstraat is tevens dekenale kerk waar veel liturgische vieringen plaatsvinden waarbij de regering en het 'corps diplomatique' betrokken zijn.

Enkele algemene gegevens

Lengte van de kerk incl. toren: ca. 64 m.
Hoogte middenschip onder gewelven: 17 m.
Aantal zitplaatsen: ruim 1100
Hoogte van de toren: ruim 90 m. (een van de tien hoogste kerktorens in ons land)
Kosten bouw en inrichting: ca. €225.000

Restauratie datums

1973 - 1974: interieur
1992 - 1993: toren
2001 - 2010: omvangrijke restauratie aan kerk en orgel

Zie  ook:

Actueel

Agenda

Kerken & Orgels

Het HOK

De Stichting Haags Orgel Kontakt (HOK) is een samenwerkingsverband van zes participerende cultuuraanbieders in de Haagse binnenstad.

Het Haags Orgel Kontakt onderschrijft de Governance Code Cultuurde Governance Code Cultuur (GCC)

Algemeen - GCC_beeldmerk_kleur_web.jpg

Het Haags Orgel Kontakt wil zich ook houden aan de regelgeving m.b.t. de Algemene Verordening Persoonsgegevens.

   

Volg ons

Nieuwsbrief